Call for papers magazynu „Ekrany” 1/2026 (77)

Termin przyjmowania abstraktów: 20 listopada 2025  

Odpowiedź redakcji: 30 listopada 2025

Termin przesyłania gotowych tekstów: 31 grudnia 2025

mail: redakcja.ekrany@gmail.com

Zapraszamy do nadsyłania propozycji tekstów do kolejnego numeru „Ekranów”. Publikujemy zarówno dłuższe artykuły o charakterze analitycznym, teoretycznym oraz historycznym, dotyczące szeroko pojętego medium filmowego oraz pokrewnych zjawisk audiowizualnych, jak i krótkie teksty – recenzje Odkryć, czyli wartościowych tytułów, które nie miały jeszcze swojej polskiej premiery. Zapraszamy do zgłaszania tekstów dotyczących kina współczesnego, sylwetek aktorów, seriali, historii oraz teorii kina. Interesują nas nie tyle analizy poszczególnych filmów, ile spojrzenie na kino jako zjawisko społeczno-kulturowe. Zachęcamy więc do nadsyłania propozycji z zakresu problematyki produkcji i odbioru filmu, estetyki, ideologii, społecznego funkcjonowania kina czy jego politycznych uwarunkowań.

Każdy numer posiada także liczący ok. 30% objętości pisma temat numeru.

Temat numeru 4/2025 to KANON 

Kończące się ćwierćwiecze i 130. rocznica pierwszego pokazu filmów braci Lumière jest znakomitą okazją, by podjąć problem kanonu filmowego. Czym jest? Kto go kształtuje i w jakim celu? Zadawanie tych pytań z miejsca stawia kanon w rzędzie zjawisk o charakterze politycznym – łączy go ściśle z kategorią władzy, a nawet symbolicznej przemocy. Nic dziwnego więc, że zagadnienie to znajduje się w centrum gorących dyskusji – by nie powiedzieć: wojen – o filmowe dziedzictwo. Spór wywołuje nawet pytanie, czy – jak twierdzą tradycjonaliści – kanon regulują immanentne wartości estetyczne filmów, czy raczej – jak z kolei uważają stronnicy postaw konstruktywistycznych – zewnętrzne, kulturowe? Nie ma wątpliwości, że to temat istotny, organizujący dyskusje wewnątrz kultury filmowej, które zasadniczo wpływają na edukację, codzienną praktykę filmową, a także organizację uniwersum wyobrażeń.

Zapraszamy Państwa do pochylenia się nad szeregiem zagadnień związanych z tematem kanonu filmowego: nad czynnikami, które go wytwarzają oraz podważają; nad tym, co się w nim znajduje, oraz tym, co jest konsekwentnie pomijane; nad jego opresyjnością i siłą emancypacji; granicami i przekroczeniami; nad możliwościami wytwarzania wspólnoty i sposobami spieniężania wytwarzanej nadwyżki symbolicznej. Chcielibyśmy, by dyskusja nad kanonem nie tylko pozwoliła uchwycić jego ramy, lecz także przyczyniła się do jego rewizji – udowadniając w ten sposób, że jest to zjawisko nieustannie przeobrażające się i żywe.

Pod rozwagę proponujemy następujące tematy:

// Sight & Sound, AFI, NY Times, Muzeum Kinematografii i inni – wpływ listomanii na ustanawianie kanonu

// Rola krytyki i akademii w procesach kanonizacji – perspektywa współczesna i historyczna

// Czy i czym różni się filmowa klasyka od kanonu?

// Cytaty, aluzje, pastisze – kanon filmowy jako materia filmowa

// Ekonomia kanonu – ile kosztuje prestiż, czyli jak można zarobić na kanonie?

// Telewizja, VHS, DVD, streaming – zmiana technologiczna i jej wpływ na kanon

// Znaczenie praktyk pirackich dla budowania i burzenia kanonu

// Nie tylko biali, heteroseksualni mężczyźni, czyli płeć, klasa i rasa jako determinanty kanonu

// Rekonstrukcja cyfrowa i kanon – obustronne uwarunkowania

// Narodowe warianty kanonów filmowych i ich kulturowe determinanty

// Kanon polski i Polska w kanonie światowym.

// Kanon jako przedmiot badań i część audience studies; znaczenie kanonu w praktykach edukacyjnych

// Kanon i aura autorów. Na ile kanon jest wewnętrzną sprawą polityki autorskiej?

// Złe, obrzydliwe, szmirowate, czyli kino klasy B w drodze do kanonu i jako anty-kanon

// Przeciwko kanonowi – praktyki subwersywne, burzycielskie, antyelitarystyc