Najnowszy numer
EKRANy 6 (40)/2017 Nie-ludzkie kino

„Człowiek – to brzmi dumnie”, pisał niegdyś Maksym Gorki. Dzisiaj, przeszło sto lat później, coraz częściej pytamy jednak: czy aby na pewno? Współczesna myśl humanistyczna sugeruje, że może warto czasem tę nowożytną megalomanię porzucić, otwierając się na to, co nie-ludzkie. Dzisiejsza technika coraz częściej łączy to, co organiczne, z materią nieożywioną, badania przyrodnicze udowadniają, że cud natury, jakim rzekomo jest człowiek, naturę tę przybliża do katastrofy, zaś transgatunkowa wrażliwość pozwala na coraz aktywniejszą ochronę praw zwierząt. Nic dziwnego, że również kultura i sztuka – w tym kino – starają się wykroczyć poza antropocentryczne spojrzenie, włączając w obręb naszego doświadczenia zwyczajowo wypierane zeń pierwiastki nie-ludzkie.

„EKRANy”, mimo żywego zainteresowania tym, co post-, trans- czy po prostu nie-ludzkie, pozostają – z konieczności – antropocentryczne. W niniejszym numerze przyglądamy się więc ludziom kina: tym znanym, jak Gillian Anderson, Andriej Zwiagincew czy tegoroczny noblista Kazuo Ishiguro, ale też tym, którym na ogół poświęcamy mniej uwagi – sekretarkom planu. Portret tej profesji i wyłaniający się z niego istotny problem nierównomiernego podziału płciowego pracy w branży filmowej kreśli Monika Talarczyk-Gubała, otwierając tym samym cykl „Drugi plan”.

Spis treści

NIE-LUDZKIE KINO

 

4 Zmiana perspektywy | Marta Stańczyk

12 Kino (dla) zwierząt – Michał Matuszewski

18 Miłość w czasach posthumanizmu – Magdalena Podsiadło

26 Człowiek i technologia. Sztuka Paula Granjona – Andrzej Pitrus

30 W cyfrowym zwierciadle. CGI i postludzkie widma – Kamil Kalbarczyk

 

ODKRYCIA

38 Ornitolog – Adam Kruk

40 Marlina: zbrodnia w czterech aktach – Marta Stańczyk

41 Trzy billboardy za Ebbing, Missouri – Urszula Wolak

42 Cicha noc – Grzegorz Fortuna Jr.

43 Free Fire – Piotr Mirski

44 Monstrum – Joanna Łuniewicz

45 Tamte dni, tamte noce – Małgorzata Pawłowska

46 Party – Andrzej Marzec

 

NOWE KINO

48 Gwiazdy Gillian Anderson: bogini mediów – Ewa Szponar

54 Kazuo Ishiguro. Spotkania z kinem – Alicja Helman

60 „Gramy do jednej bramki” – zapis debaty na temat promocji i dystrybucji

65 Wygnani przez ojca – Kamila Kołacz

70 Nowe życie amerykańskiego horroru – Grzegorz Fortuna Jr.

 

POMIĘDZY

74 Ujęcie / Przeciwujęcie: Zła kontra

78 Felietony

 

HISTORIA / TEORIA

80 „Tor”: enklawa inteligentów – Piotr Śmiałowski

87 Dyskusja i zdrowa rywalizacja – wywiad z Krzysztofem Zanussim

90 Odkryte w archiwach – 1957: Ewa chce spać – Paweł Biliński

 

MAŁE EKRANY

92 Złe sny, kobiece sny – Klara Cykorz

98 Tacy jesteśmy – Dawid Rydzek

99 American Vandal – Michał Lesiak

100 Gra/cz. Idea bio-obiektu w grach wideo – Justyna Janik

104 Observer – Jan Argasiński

105 Divinity: Original Sin 2  – Mateusz Felczak

 

NAPISY KOŃCOWE

106 Drugi plan: Script Girls. O płciowym podziale pracy w filmie – Monika Talarczyk-Gubała

114 „Kino pochodzi z wnętrza twórcy” – rozmowa z Arturem Piskorzem

117 Loża boczna

120 Krzyżówka